Kediler Neden Mırlar? Kendini Tamir Ediyor Olabilir

Kucağınızdaki bir kedinin yumuşak mırlaması, pek çok insan için huzurun sesi gibidir. Bu ses o kadar tanıdıktır ki çoğumuz onu mutlu bir kedinin işareti olarak kabul ederiz.

Ancak mırlama, ilk bakışta göründüğünden çok daha karmaşık bir davranıştır. Sesin nasıl üretildiği uzun süre tartışma konusu oldu ve kedilerin her zaman mutlu oldukları için mırlamadıkları anlaşıldı. Bilim insanları hâlâ bu küçük motor sesinin bütün sırlarını çözmeye çalışıyor.

Mırlama nasıl üretilir?

Yaygın kabul gören açıklamaya göre mırlama, gırtlaktaki kasların ses tellerini hızla kasıp gevşetmesiyle oluşur. Bu hareket, hava yolundaki basıncı değiştirerek titreşimli bir ses meydana getirir. Kediler bu sesi hem nefes alırken hem de nefes verirken çıkarabildikleri için mırlama kesintisiz gibi duyulur.

2023'te yayımlanan bir laboratuvar çalışması ise tabloya yeni bir ayrıntı ekledi. Araştırmacılar, kedilerin ses tellerinde bulunan özel bir dokunun, düşük frekanslı titreşimin her döngü için ayrı bir sinir sinyali gerekmeden de oluşabileceğini gösterdi. Bu bulgunun mırlamayı tam olarak nasıl etkilediği hâlâ araştırılıyor.

Mırlama genellikle düşük frekanslı bir sestir. Frekansı kediden kediye ve duruma göre değişebilir.

Mırlama sırasında kedinin ağzı genellikle kapalıdır ve ses daha çok burun ve boğaz bölgesinden yayılır. Elinizi kedinin boynuna ya da göğsüne koyduğunuzda titreşimi ses kadar net hissedebilirsiniz.

Mırlamanın ilk günleri

Kedi yavruları doğduktan kısa süre sonra mırlamaya başlar. Yavrular gözleri ve kulakları henüz tam açılmamışken anneleriyle iletişim kurmak için bu sesi kullanır. Mırlama, anneye yavrunun iyi olduğunu ve emzirildiğini bildiren bir sinyal olabilir.

Anne kedi de yavrularını emzirirken mırlar. Bu karşılıklı ses, yavrularla anne arasında bir bağ kurulmasına yardım eder. Yetişkin kedilerin insanlar yanında mırlaması, bu erken dönem iletişiminin devamı olarak yorumlanır.

Bazı uzmanlar, yetişkin kedilerin yalnızca insanlarla ve diğer güvendikleri kedilerle birlikteyken daha sık mırladığını belirtir. Bu da mırlamanın sosyal bir yönü olduğunu düşündürür. Kediler kendi aralarında yakınlık gösterirken de bu sesi kullanabilir.

Her mırlama mutluluk demek değil

Kediler sevildiklerinde, rahatladıklarında ya da yemek beklerken mırlayabilir. Ancak yaralı, hasta ya da korkmuş kedilerin de mırladığı bilinir. Bazı kedilerin doğum sırasında ve hatta hayatlarının son anlarında mırladığı gözlemlenmiştir.

Bu yüzden bazı araştırmacılar mırlamayı yalnızca bir mutluluk işareti değil, aynı zamanda kendini sakinleştirme davranışı olarak görür. Mırlamanın anlamını anlamak için kedinin vücut dili ve içinde bulunduğu ortam birlikte değerlendirilmelidir.

Kedinin davranışında ya da mırlamasında olağan dışı bir değişiklik fark edilirse, bunun nedenini değerlendirmek için veteriner hekime başvurmak en doğru yoldur.

Mırlamanın aynı zamanda kedinin kendisine güven verme yolu olduğu düşünülür. Tıpkı bazı insanların gergin anlarda mırıldanması ya da derin nefes alması gibi, kedi de bu ritmik sesle kendini yatıştırıyor olabilir.

İstek mırlaması

2009'da yayımlanan bir çalışma, bazı kedilerin yemek isterken farklı bir mırlama kullandığını öne sürdü. Bu mırlamada, normal sesin içine gizlenmiş, bebek ağlamasını andıran yüksek frekanslı bir bileşen bulunuyordu.

Çalışmaya katılan insanlar, bu istek mırlamasını sıradan mırlamaya göre daha acil ve daha az hoş olarak değerlendirdi. Araştırmacılar, kedilerin bu sesi sahiplerinin dikkatini çekmek için kullanıyor olabileceğini düşündü. Ancak bu bulgu sınırlı sayıda kediyle elde edildiğinden genellenmesi için daha fazla araştırma gerekir.

Kedilerin insanlarla iletişimde sesi uyarladığı başka örnekler de vardır. Yetişkin kedilerin birbirine nadiren miyavladığı, ancak insanlarla iletişimde miyavlamayı çok daha sık kullandığı bilinir. İstek mırlaması da bu uyumun bir başka örneği olabilir.

Mırlama iyileştirir mi?

Mırlamanın düşük frekanslı titreşimlerinin kemik ve dokuların iyileşmesine yardım edebileceği sıkça dile getirilir. Bazı araştırmacılar, belirli titreşim frekanslarının insanlarda kemik yoğunluğunu destekleyebileceğini gösteren çalışmalara dikkat çekmiştir.

Ancak kedilerin mırlayarak kendi kemiklerini iyileştirdiği fikri kanıtlanmış değildir; bu konu bir hipotez olarak kalmaktadır. Benzer şekilde, kedi mırlamasının insanlarda tedavi edici etkisi olduğu iddiaları da bilimsel olarak doğrulanmamıştır. Kedili bir ortamın birçok insana rahatlık verdiği ise sık dile getirilen bir deneyimdir.

Mırlayan bir kediyi okşamanın insanlarda rahatlama hissi uyandırdığı sıkça anlatılır. Bu etki büyük ölçüde hayvanla kurulan bağdan ve dokunmanın sakinleştirici etkisinden kaynaklanıyor olabilir. Konunun bilimsel olarak ayrıntılı biçimde araştırılması gerekir.

Hangi kediler mırlar?

Ev kedileri dışında bazı küçük yabani kedi türleri de mırlar. Aslan ve kaplan gibi büyük kedilerin ise gerçek anlamda sürekli mırlama yapmadığı, bunun yerine kükreyebildikleri genel olarak kabul edilir.

Bu ayrımın gırtlak yapısıyla ilişkili olduğu düşünülür. Çita gibi bazı türler ise kükreyemez ama mırlayabilir. Bu fark, kedigiller ailesinin ne kadar çeşitli bir ses dünyasına sahip olduğunu gösterir.

Mırlamanın ses düzeyi de kediden kediye büyük farklılık gösterir. Bazı kediler neredeyse duyulmayacak kadar sessiz mırlarken, bazılarının sesi odanın diğer ucundan duyulabilir. Bu fark kedinin boyutu, yaşı ve kişiliğiyle ilişkili olabilir.

Daha fazla bilgi

Kedi, ayrıca evcil kedi veya ev kedisi olarak da adlandırılır, küçük, evcilleştirilmiş etobur memelidir. İnsanlar kedilerin arkadaşlığına ve böcek, fare gibi ev zararlılarını avlayabilme yeteneğine önem vermektedir.

Sık sorulan sorular

Kediler mırlamayı nasıl yapar?

Gırtlaktaki kaslar ses tellerini hızla titreştirir. Ses hem nefes alırken hem de verirken çıkar.

Kedi mırlıyorsa her zaman mutlu mudur?

Hayır. Kediler stres, ağrı ya da doğum gibi durumlarda da mırlayabilir; vücut dili birlikte değerlendirilmelidir.

Yavru kediler ne zaman mırlar?

Yavrular doğduktan kısa süre sonra, genellikle emzirilirken mırlamaya başlar.

Aslanlar mırlar mı?

Büyük kedilerin ev kedileri gibi sürekli mırlamadığı, bunun yerine kükreyebildiği genel olarak kabul edilir.

Mırlamanın iyileştirici etkisi var mı?

Bu fikir bir hipotez olarak kalır ve bilimsel olarak kanıtlanmış değildir.

Bu konunun 1 dakikalık videosu
Animasyonlu hâlini Keşifora YouTube Shorts'ta izle →